Inne

Jesteś lekarzem? Prowadzisz gabinet? więcej »

Toksoplazmoza (łac. Toxoplasmosis)

Zarażenie tą chorobą powoduje pierwotniak o łacińskiej nazwie Toxoplasma gondii, który doprowadza do ogólnoustrojowej infekcji u ludzi, z jednoczesnym występowaniem miejscowym ognisk zapalnych, które wywołują charakterystyczne dla danej lokalizacji objawy.

Lokalizacja choroby
Pasożyt ten po zainfekowaniu organizmu ludzkiego rozprzestrzenia się wewnątrz komórek krwi po całym organizmie i miejscowo w tkankach także wnika do komórek różnych narządów i w ich środku się rozwija i dzieli. Najczęściej dostaje się w ten sposób do węzłów chłonnych, mięśni gładkich i poprzecznie prążkowanych, gałki ocznej, ośrodkowego układu nerwowego oraz rdzenia kręgowego.

Typ choroby
Toksoplazmoza jest chorobą zakaźną, należącą do grupy wywołanych przez pasożyty. Zarazić się nią można na 4 sposoby; 3 z nich dotyczą drogi pokarmowej, w przypadku, gdy zjemy pokarm skażony; odchodami chorego kota zawierającymi oocysty ze sporozoitami, krwią innego chorego zwierzęcia, w której będą monocyty w pseudocystach lub jakichkolwiek narządów wewnętrznych lub mięsa od zakażonego zwierzęcia, w którym znajdą się bradyzoity w cystach. W 4 przypadku choroba może zostać przekazana dziecku podczas ciąży, od zarażonej matki, przez łożysko, w którym zakażone toksoplazmą komórki krwi, układu odpornościowego, monocyty, przenoszą pierwotniaka, w formie tachyzoitu, do krwiobiegu płodu. Prawdopodobieństwo zaistnienia takiej sytuacji rośnie wraz długością trwania ciąży i może ona doprowadzić do wewnątrzmacicznego obumarcia płodu lub jego uszkodzenia, z tym, że im później do niej dojdzie tym choroba płodu, który zdążył się już w większym stopniu ukształtować, będzie lżejsza. U noworodków, w większości przypadków wykształca się bezobjawowa inwazja toksoplazmy, której pierwszymi znakami są znacznie późniejsze, odległe w czasie, zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, narządu wzroku lub słuchu. Postać objawowa od momentu urodzenia toksoplazmozy wrodzonej jest rzadka. Ma ona przebieg ciężki związany z wystąpieniem triady objawów Sabina-Pinkertona, czyli wodogłowiem lub małogłowiem, zapaleniem siatkówki i naczyniówki oraz zwapnieniami w obszarze śródmózgowia, i opóźnieniem rozwoju psychoruchowego dziecka.

Proces chorobowy
Po dostaniu się form inwazyjnych pasożyta do przewodu pokarmowego dochodzi do inwazji jego błony śluzowej i wnikania do komórek krwi, makrofagów, monocytów, tworząc po pewnym czasie pseudocysty pełne tachyzoitów. One roznoszą pierwotniaki po całym organizmie i osiedlają się w różnych tkankach, a wtedy drobnoustrój niszczy transportującą go komórkę i wnika do innych, sąsiednich tworząc nowe ognisko zapalne, z cystami wypełnionymi bradyzoitami, w takim narządzie. Dodatkowo w okolicznych węzłach pojawia się stan zapalny całego węzła wraz z jego torebką, dochodzi do ich nadaktywności i powiększenia. Zakażenia gałki ocznej, mające cechy zapalenia siatkówki i naczyniówki (łac. choriorenititis) powodują tworzenie się ognisk zapalnych na dnie oka, które prowadzą do jego obrzęku, martwicy i wytworzenia ciemnych, z powodu odłożonego barwnika, blizn w tych miejscach, skutkując pogorszeniem wzroku.

Drobnoustroje powodujące chorobę
Chorobę tą wywołują pasożyty, pierwotniaki o nazwie łacińskiej Toxoplasma gondii, dla których człowiek jest żywicielem pośrednim, w którym dzielą się one w sposób prosty, bezpłciowy. Żywicielem ostatecznym jest kot, w organizmie, którego pasożyty te osiągają dojrzałość płciową.

Występowanie choroby wśród ludzi
Występuje na całym świecie. Rezerwuarem zarazka, którego postać jest najbardziej rozpowszechniona w środowisku są bradyzoity w cystach w tkance mięśniowej zakażonych zwierząt.

Zapobieganie chorobie
Wskazane jest u matek w ciąży unikanie kontaktów z kotami, które mogą być zarażone toksoplazmozą, a także zwracanie uwagi na kontakt z odchodami takich kotów.

Postacie choroby
Ze względu na sposób, w jaki doszło do zarażenia toksoplazmą, można jej przypadki podzielić na toksoplazmozę nabytą, jeżeli chory zaraził się od zainfekowanego zwierzęcia, odzwierzęcą, antropozoonozę oraz toksoplazmozę wrodzoną, jeżeli zachorował płód, dostając formy inwazyjne pasożyta przez łożysko od matki.
Zajęcie przez pierwotniaka różnych narządów, prowadzi do innych postaci choroby. Istnieje między innymi; postać węzłowa, w której jeden lub kilka węzłów chłonnych jest powiększonych i można je wymacać badając chorego, a dodatkowo występują bóle mięśni, postępujące osłabienie i łatwe męczenie się oraz nawroty bólów głowy i stanów zapalnych gardła. Postać uogólniona, w której może dojść do inwazji ośrodkowego układu nerwowego i objawów zapalenia mózgu (łac. encephalitis), zarówno tych nieswoistych, niecharakterystycznych, pod postacią bólów i zawrotów głowy, zaburzenia równowagi i koncentracji oraz tych ogniskowych, swoistych miejscowo, wywołanych procesem zapalnym w konkretnej lokalizacji. Dodatkowo mogą pojawić się objawy zapalenia płuc, mięśnia serca lub wątroby. Częste zarażenie gałki ocznej prowadzi głównie do zaburzeń widzenia, mroczków przed oczami i bólem w oku objętym procesem zapalnym. Dodatkowo chory odczuwa nadwrażliwość na bodźce wzrokowe, światłowstręt i nadmiernie łzawi.

Objawy
Występowanie poszczególnych objawów zależy głównie od narządów, jakie zostały objęte zakażeniem przez drobnoustrój.

Powiązane kategorie:
Powiązane symptomy: