Inne

Jesteś lekarzem? Prowadzisz gabinet? więcej »

Śpiączka afrykańska (łac. Trypanosomosis)

Ogólnoustrojowy stan zapalny, przechodzący najczęściej w zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych i mózgu, spowodowany obecnością we krwi, dorosłego świdrowca gambijskiego (łac. Trypanosoma brucei gambiense) w postaci trypomastigoty. Jest to choroba przewlekła, często prowadząca do śmierci.

Lokalizacja choroby
Pasożyt w organizmie człowieka umiejscawia się głównie w krążącej krwi i chłonce, po pewnym czasie od początku zakażenia także w płynie mózgowo-rdzeniowym. W ten sposób rozprzestrzenia się w całym organizmie, tak, więc może zająć wszystkie narządy.

Typ choroby
Jest to choroba zakaźna, pasożytnicza, do której dochodzi po ugryzieniu człowieka przez muchę tse-tse i wprowadzeniu świdrowców, w postaci metacyklicznych, inwazyjnych trypomastiogta, wraz z jej śliną przez jego skórę do krwi. Także u kobiet w ciąży może dojść do zakażenia płodu, przez łożysko, powodując tak zwaną trypanosomozę wrodzoną.

Proces chorobowy
W miejscu ugryzienia przez zakażoną muchę tse-tse pojawia się ognisko zapalne, miejscowe, grudka utrzymująca się 1 – 2 tygodnie, czasami wrzodziejąca. Początkowo znajdujący się tylko we krwi i chłonce pasożyt szybko rozprzestrzenia się w całym organizmie, powoduje zapalenie mięśnia sercowego, dochodzi do powiększenia wątroby i śledziony oraz węzłów chłonnych, które stają się miękkie i niebolesne (głównie na karku, tworzą tak zwany trójkąt szyjny (objaw Winterbottoma). Następnie pierwotniak przechodzi przez bariery krew-mózg do ośrodkowego układu nerwowego i płynu mózgowo-rdzeniowego, znikając z krążącej krwi, w której pojawiają się liczne swoiste przeciwciała, immunoglobuliny i kompleksy immunologiczne, które mogą się odkładać w tkankach i je uszkadzać lub w patologiczny, zły sposób aktywować mechanizmy odpornościowe, powodując dodatkowe uszkodzenia. Częste są wtedy kłębuszkowe zapalenia nerek i może wytworzyć się stan zapalny błon surowiczych, otrzewnej, opłucnej i osierdzia. Jednocześnie świdrowce wywołują w ośrodkowym układzie nerwowym, tkance nerwowej, zapalenie mózgu i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, i pojawiają się zaburzenia neurologiczne. Przez tę chorobę w organizmie chorego wywołana jest w tym czasie także głęboka immunosupresja, znaczne zniesienie aktywności układu immunologicznego, skutkująca brakami odpowiedzi zarówno komórkowej, w której uczestniczą obronne, fagocytujące, żerne komórki krwi oraz odpowiedzi humoralnej, tworzonej przez liczne przeciwciała, białka odpornościowe.

Drobnoustroje powodujące chorobę
Tą chorobą zaraża świdrowiec gambijski (łac. Trypanosoma brucei gambiense) lub alternatywnie świdrowiec rodezyjski (łac. Trypanosoma brucei rhodesiense), oba roznoszone przez wektor, muchy tse-tse, w ich ślinie.

Występowanie choroby wśród ludzi
Najczęstszymi osobami chorującymi na to zakażenie są najubożsi mieszkańcy Afryki środkowej i zachodniej. Może mieć ono charakter choroby społecznej.

Zapobieganie chorobie
Aby nie zarazić się tą chorobą należy chronić siebie przed muchami tse-tse, poprzez stosowanie repelentów i ochronę pomieszczeń mieszkalnych. Można niszczyć postaci rozwojowe muchy, w środowisku. Osoby o dużym prawdopodobieństwie bycia pogryzionym lub ugryzione należy często i wcześnie badać, diagnozować i jak najszybciej leczyć.

Postacie choroby
Chorobę dzieli się na 2 okresy, fazy. Pierwsza, wczesna, gdy pierwotniaki obecne są tylko w krwi, osoczu i chłonce, przebiegająca z nieregularnymi napadami dreszczów, gorączką, nudnościami, bólami głowy i stawów oraz brakiem apetytu. Późna, druga faza jest wolniejsza, przebiega powoli, spada masa ciała, pojawiają się zaburzenia miesiączkowania u kobiet, obrzęki twarzy, dłoni i stóp oraz wysypka i świąd skóry, a po inwazji do ośrodkowego układu nerwowego dochodzą zaburzenia psychiczne, okresy pobudzenia naprzemiennie z momentami apatii, śpiączki.

Następstwa choroby
Jest to ciężka choroba wielu narządów wewnętrznych, stan zapalny każdego z nich może dawać liczne, różne powikłania. Zakażenie to może nawet doprowadzić do śmierci chorego.

Objawy
Objawy pojawiają się po 2 – 23 dniach wylęgania się, ale okres ten może wydłużyć się nawet do 2 lat. Jeżeli czynnikiem zakaźnym był świdrowiec rodezyjski objawy pojawiają się szybciej i krótszy jest okres pierwszej fazy choroby, wcześniej dochodzi do objawów zajęcia ośrodkowego układu nerwowego.

Powiązane kategorie:
Powiązane symptomy: